Δημοσιεύτηκε 7/24/2026

Το Υπουργείο Γεωργίας, Επισιτιστικής Κυριαρχίας και Δασών της Ιταλίας (Masaf) εξέδωσε νέα εγκύκλιο, σύμφωνα με την οποία το ελαιόλαδο που προέρχεται από ανάμειξη έξτρα παρθένου και παρθένου ελαιολάδου δεν θα μπορεί πλέον να φέρει την ένδειξη «Εξαιρετικό Παρθένο Ελαιόλαδο» στην ετικέτα του. 

Η απόφαση χαιρετίστηκε από τις οργανώσεις Coldiretti και Unaprol ως μια ιστορική νίκη κατά της κερδοσκοπίας και των παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά του ελαιολάδου. Σύμφωνα με τις οργανώσεις, το μέτρο προστατεύει τόσο τους καταναλωτές όσο και τους Ιταλούς ελαιοπαραγωγούς, οι οποίοι πλήττονται από αθέμιτο ανταγωνισμό και πιέσεις στις τιμές παραγωγού. 

Στόχοι της νέας ρύθμισης 

Η εγκύκλιος αποσκοπεί: 

-Στην αποτροπή της παραπλάνησης των καταναλωτών σχετικά με την ποιότητα του προϊόντος. 

-Στην προστασία της αξίας του αυθεντικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου. 

-Στην καταπολέμηση των πρακτικών νοθείας και αθέμιτης εμπορικής εκμετάλλευσης. 

Μέχρι σήμερα, επιτρεπόταν η ανάμειξη παρθένου ελαιολάδου με ποσότητα έξτρα παρθένου, με αποτέλεσμα το τελικό προϊόν να πληροί τις χημικές προδιαγραφές της νομοθεσίας, χωρίς όμως να ανταποκρίνεται πλήρως στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του αυθεντικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου. 

Προτεινόμενα μέτρα ελέγχου 

Οι Coldiretti και Unaprol ζητούν περαιτέρω ενίσχυση του συστήματος ελέγχου μέσω: 

-Νέων αναλυτικών μεθόδων. 

-Ενίσχυσης των εργαστηρίων ελέγχου. 

-Διασύνδεσης των βάσεων δεδομένων των τελωνείων, του Icqrf1 και της Agea με το πληροφοριακό σύστημα Sian3. 

-Αξιοποίησης τεχνολογιών όπως η μαγνητική τομογραφία/Φασματοσκοπία Πυρηνικού Μαγνητικού Συντονισμού (NMR), η γενετική και η ισοτοπική χαρτογράφηση για την ακριβή ταυτοποίηση της προέλευσης του ελαιολάδου.

Μεταβατικές διατάξεις 

Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι: 

-Τα ήδη συσκευασμένα προϊόντα μπορούν να διατεθούν στην αγορά μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων. 

-Το χύμα αναμεμειγμένο λάδι πρέπει να επαναταξινομηθεί ως «παρθένο ελαιόλαδο» εντός 30 ημερών από τη δημοσίευση της εγκυκλίου στην Επίσημη Εφημερίδα. 

Οικονομικές επιπτώσεις στον κλάδο 

Η απόφαση έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον ιταλικό ελαιοκομικό τομέα. Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Μελετών Divulga: 

-Η τιμή του έξτρα παρθένου ελαιολάδου έχει μειωθεί περίπου κατά 50% τους τελευταίους δώδεκα μήνες. 

-Το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί κατά περισσότερα από 200 ευρώ ανά εκτάριο. Παράλληλα, η Ιταλία παρουσιάζει σημαντική ανισορροπία μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης: 

• Παραγωγή: περίπου 234 εκατομμύρια λίτρα. 
• Εγχώρια κατανάλωση: 461 εκατομμύρια λίτρα. 
• Εξαγωγές: 318 εκατομμύρια λίτρα. 
• Εισαγωγές: 545 εκατομμύρια λίτρα ετησίως. 

Οι οργανώσεις του κλάδου υποστηρίζουν ότι μέρος των εισαγόμενων ποσοτήτων διατίθεται στην αγορά εκμεταλλευόμενο την εικόνα και τη φήμη της «ιταλικότητας», προκαλώντας ζημία τόσο στους παραγωγούς όσο και στους καταναλωτές. 

H νέα εγκύκλιος του Masaf αποτελεί σημαντική παρέμβαση για την προστασία της ποιότητας και της αυθεντικότητας του ιταλικού ελαιολάδου. Παράλληλα, αναδεικνύει την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους και μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά, με στόχο τη στήριξη των παραγωγών και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών. 

Ως προς τις επιπτώσεις της νέας ιταλικής ρύθμισης για την ελληνική παραγωγή και τις εξαγωγές ελαιολάδου επισημαίνονται τα ακόλουθα:  

Επιπτώσεις στους Έλληνες παραγωγούς ελαιολάδου 

-Θετική επίδραση στην ποιότητα και τη διαφάνεια: Η αυστηρότερη ταξινόμηση του ελαιολάδου περιορίζει τις πρακτικές ανάμειξης και ενισχύει την αξία του πραγματικού έξτρα παρθένου ελαιολάδου, κάτι που ευνοεί και τους Έλληνες παραγωγούς υψηλής ποιότητας.  

-Ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας: Οι Έλληνες παραγωγοί που διαθέτουν πιστοποιημένο και ποιοτικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην ιταλική και διεθνή αγορά.  

-Πιθανή αύξηση απαιτήσεων ιχνηλασιμότητας: Οι εξαγωγείς προς την Ιταλία ενδέχεται να χρειαστεί να παρέχουν πιο αναλυτικά στοιχεία προέλευσης και ποιότητας.  

Επιπτώσεις στο διμερές εμπόριο Ελλάδας – Ιταλίας 

-Η Ιταλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προορισμούς του ελληνικού ελαιολάδου, μεγάλο μέρος του οποίου εξάγεται χύμα για τυποποίηση.  

-Η νέα ρύθμιση ενδέχεται να περιορίσει τη χρήση εισαγόμενου ελαιολάδου σε μείγματα που μέχρι σήμερα μπορούσαν να διατίθενται ως «έξτρα παρθένα», οδηγώντας σε αναδιάρθρωση των εμπορικών πρακτικών.  

-Παράλληλα, μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για ποιοτικό, αυθεντικό έξτρα παρθένο ελληνικό ελαιόλαδο με πλήρη τεκμηρίωση προέλευσης.  

Επιπτώσεις στην εξωστρέφεια του ελληνικού ελαιολάδου 

-Η ρύθμιση δημιουργεί ευκαιρία για ενίσχυση των επώνυμων ελληνικών εξαγωγών, καθώς η αγορά στρέφεται περισσότερο προς προϊόντα με αποδεδειγμένη ποιότητα και ιχνηλασιμότητα.  

-Ενισχύεται η ανάγκη μετάβασης από τις εξαγωγές χύμα προϊόντος προς την τυποποίηση και την ανάπτυξη ισχυρών ελληνικών brands.  

-Η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει το νέο πλαίσιο για να προωθήσει περισσότερο τα ΠΟΠ και ΠΓΕ ελαιόλαδά της, αναδεικνύοντας την αυθεντικότητα και την υψηλή ποιότητά τους. 

Συμπέρασμα 

Παρότι η νέα ιταλική ρύθμιση ενδέχεται να επιφέρει βραχυπρόθεσμες προσαρμογές στο εμπόριο, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δημιουργεί σημαντικές ευκαιρίες για τους Έλληνες παραγωγούς ποιοτικού ελαιολάδου και μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την ενίσχυση της εξωστρέφειας και της προστιθέμενης αξίας του ελληνικού προϊόντος.

 

Δείτε εδώ αναλυτικά