Δημοσιεύτηκε 7/29/2026

Η Ιταλία προχωρά στη θέσπιση νέου πλαισίου Διευρυμένης Ευθύνης του Παραγωγού (Extended Producer Responsibility – EPR) για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα, τα είδη ένδυσης και υπόδησης, τα δερμάτινα είδη, τα αξεσουάρ και τα οικιακά υφάσματα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες του ιταλικού Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενεργειακής Ασφάλειας (MASE), η έγκριση του σχετικού σχεδίου κανονισμού από την Ενιαία Διάσκεψη στις 23 Ιουλίου σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας προσέγγισης στη διαχείριση του κύκλου ζωής των προϊόντων και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας. 

Με το νέο σύστημα, η ευθύνη για τη διαχείριση των προϊόντων μετά το τέλος της χρήσιμης ζωής τους μετατοπίζεται σε σημαντικό βαθμό από τις δημόσιες υπηρεσίες και τους δήμους προς τις επιχειρήσεις που τα παράγουν ή τα διαθέτουν στην αγορά. Παραγωγοί, εισαγωγείς, διανομείς και επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου που εισάγουν για πρώτη φορά προϊόντα στην ιταλική αγορά θα καλούνται να οργανώνουν και να χρηματοδοτούν συστήματα συλλογής, διαλογής, επαναχρησιμοποίησης, επισκευής και ανακύκλωσης. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει, επίσης, την καταχώριση των παραγωγών σε ειδικό μητρώο και τη συμμετοχή τους σε συστήματα εκπλήρωσης της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού.  

Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η οικονομική συνεισφορά των επιχειρήσεων δεν θα είναι ενιαία, αλλά αναμένεται να συνδέεται με περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των προϊόντων, όπως η ανθεκτικότητα, η δυνατότητα επισκευής και η ανακυκλωσιμότητα. Με τον τρόπο αυτό, το νέο σύστημα επιδιώκει να λειτουργήσει ως κίνητρο για οικολογικό σχεδιασμό και για την παραγωγή προϊόντων με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα. 

Η μεταρρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την ιταλική οικονομία, καθώς αφορά έναν από τους πλέον εμβληματικούς κλάδους του Made in Italy. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αναφέρονται στο υπό εξέταση μέτρο, ο κλάδος αριθμεί περισσότερες από 37.000 επιχειρήσεις, απασχολεί περίπου 372.000 εργαζομένους και πραγματοποιεί συνολικό κύκλο εργασιών της τάξης των 58 δισ. ευρώ. Η εφαρμογή του EPR αναμένεται, συνεπώς, να έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο περιβαλλοντικές αλλά και οικονομικές και οργανωτικές σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας. 

Κεντρικό ζήτημα αποτελεί και η ιχνηλασιμότητα. Το νέο πλαίσιο επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια στη διαχείριση των συλλεγόμενων προϊόντων και υλικών, από τη συλλογή και τη διαλογή έως την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση. Παράλληλα, η διεύρυνση της ευθύνης σε μεγάλους διανομείς και ψηφιακές πλατφόρμες αποσκοπεί στο να καλύψει και τις πωλήσεις μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου, περιορίζοντας τον κίνδυνο προϊόντα που διατίθενται στην ιταλική αγορά μέσω διαδικτυακών καναλιών να παραμένουν εκτός του συστήματος περιβαλλοντικής ευθύνης. 

Η ιταλική πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη μετάβαση της κλωστοϋφαντουργίας σε ένα πιο κυκλικό παραγωγικό μοντέλο. Η Οδηγία (ΕΕ) 2025/1892, η οποία τροποποιεί την Οδηγία 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα, καθιστά υποχρεωτική τη θέσπιση συστημάτων EPR για κλωστοϋφαντουργικά και συναφή προϊόντα και είδη υπόδησης, με προθεσμία ενσωμάτωσης στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών την 17η Ιουνίου 2027. Η Ιταλία, επομένως, κινείται προς την κατεύθυνση της έγκαιρης προσαρμογής του εθνικού της πλαισίου στις νέες ευρωπαϊκές απαιτήσεις.  

Για τις επιχειρήσεις, η εφαρμογή του νέου καθεστώτος αναμένεται να επιφέρει πρόσθετες οικονομικές και διοικητικές υποχρεώσεις, αλλά παράλληλα δημιουργεί κίνητρα για επενδύσεις σε οικολογικό σχεδιασμό, ανθεκτικότερα υλικά, επισκευή και ανακύκλωση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τις επιχειρήσεις που εισάγουν προϊόντα στην Ιταλία, καθώς η ευρωπαϊκή προσέγγιση καλύπτει και παραγωγούς που βρίσκονται σε άλλο κράτος μέλος ή σε τρίτη χώρα και διαθέτουν προϊόντα στην εθνική αγορά, ενώ προβλέπονται ειδικές υποχρεώσεις εγγραφής, χρηματοδότησης και αναφοράς.  

Συμπερασματικά, η εισαγωγή του EPR στον ιταλικό κλάδο κλωστοϋφαντουργίας και υπόδησης συνιστά σημαντική αλλαγή του επιχειρηματικού και κανονιστικού πλαισίου, καθώς μεταφέρει μέρος του κόστους και της ευθύνης για το τέλος του κύκλου ζωής των προϊόντων στους φορείς που τα διαθέτουν στην αγορά. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις ένδυσης, υπόδησης, δερμάτινων ειδών και συναφών προϊόντων που δραστηριοποιούνται ή επιδιώκουν να επεκταθούν στην ιταλική αγορά, η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαία την έγκαιρη παρακολούθηση των εφαρμοστικών κανόνων, ιδίως όσον αφορά τις υποχρεώσεις εγγραφής, τη συμμετοχή σε συστήματα EPR, το κόστος περιβαλλοντικής συνεισφοράς και τις απαιτήσεις ιχνηλασιμότητας. 

 

Δείτε εδώ αναλυτικά