Δημοσιεύτηκε 9/10/2026

Σε συνέχεια πληθώρας δημοσιευμάτων στον ημερήσιο και έντυπο οικονομικό και επιχειρηματικό τύπο των ΗΑΕ, κατά το δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου τ.ε., σχετικά με ενδεχόμενη αυξημένη εποπτεία ή καθυστερήσεις σε τραπεζικές μεταφορές μεταξύ του Βασιλείου της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, κρίνεται σκόπιμη η αποτύπωση του ισχύοντος θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου, με ιδιαίτερη έμφαση στις υποχρεώσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων ως προς την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας (AML/CFT).

Η διαθέσιμη επίσημη τεκμηρίωση καταδεικνύει ότι το τραπεζικό σύστημα της Σαουδικής Αραβίας λειτουργεί βάσει risk-based approach, στο πλαίσιο του οποίου τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να αξιολογούν και να διαχειρίζονται τον κίνδυνο σε επίπεδο πελάτη, επιχειρηματικής σχέσης, χώρας/γεωγραφικής έκθεσης, προϊόντος, υπηρεσίας και συναλλαγής.

 Διεθνές και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο

Το Βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας διαθέτει θεσμοθετημένο πλαίσιο AML/CFT, το οποίο περιλαμβάνει τον Anti-Money Laundering Law, τον σχετικό εκτελεστικό κανονισμό, καθώς και τις κανονιστικές οδηγίες και απαιτήσεις της Saudi Central Bank (SAMA).

Οι κανονιστικές απαιτήσεις της SAMA προβλέπουν ότι τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα οφείλουν να εντοπίζουν, να αξιολογούν και να τεκμηριώνουν τους κινδύνους νομιμοποίησης εσόδων και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Η αξιολόγηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη, μεταξύ άλλων, τους πελάτες και τους πραγματικούς δικαιούχους, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, τις συναλλαγές, τα κανάλια παροχής υπηρεσιών και τη γεωγραφική έκθεση.

Η SAMA προβλέπει επίσης την εφαρμογή εσωτερικών πολιτικών, διαδικασιών και μηχανισμών ελέγχου ανάλογων προς το επίπεδο κινδύνου που προκύπτει από την εκάστοτε αξιολόγηση. Για περιπτώσεις υψηλότερου κινδύνου προβλέπονται ενισχυμένα μέτρα δέουσας επιμέλειας (enhanced due diligence), ενώ σε περιπτώσεις χαμηλότερου κινδύνου δύνανται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να εφαρμόζονται απλουστευμένα μέτρα.

Παράλληλα, οι κατευθυντήριες οδηγίες της SAMA επισημαίνουν ότι η υιοθέτηση προσέγγισης βάσει κινδύνου δεν αποσκοπεί σε αδικαιολόγητο de-risking, δηλαδή σε γενικευμένο ή δυσανάλογο αποκλεισμό πελατών ή κατηγοριών πελατών αποκλειστικά και μόνο για την αποφυγή κινδύνου.

Αυτονομία και ευθύνη των τραπεζών

Στο πλαίσιο αυτό, οι εμπορικές τράπεζες που εποπτεύονται από τη SAMA διαθέτουν υποχρέωση να εφαρμόζουν τα δικά τους συστήματα εσωτερικού ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων, σύμφωνα με το κανονιστικό πλαίσιο και το επιχειρηματικό και συναλλακτικό τους προφίλ.

Η SAMA απαιτεί από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να καταρτίζουν και να εφαρμόζουν risk-based approach, να καθορίζουν το risk appetite τους, να θεσπίζουν προληπτικούς μηχανισμούς ελέγχου και να επανεξετάζουν τα residual risks. Η προσέγγιση αυτή πρέπει να επικαιροποιείται όταν μεταβάλλονται οι σχετικοί παράγοντες κινδύνου.

Ειδικότερα, οι απαιτήσεις δέουσας επιμέλειας προβλέπουν ότι το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα πρέπει να γνωρίζει επαρκώς τον πελάτη και τον πραγματικό δικαιούχο, να αξιολογεί το επίπεδο κινδύνου της σχέσης και να προσαρμόζει τα μέτρα ελέγχου ανάλογα με το συγκεκριμένο προφίλ κινδύνου.

Κατά συνέπεια, η ύπαρξη πρόσθετων ελέγχων, αιτημάτων για δικαιολογητικά, προσωρινής αναστολής ή καθυστέρησης μιας συναλλαγής δεν συνιστά, από μόνη της, απόδειξη κρατικού περιορισμού ή οικονομικού αποκλεισμού. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται σε συνάρτηση με τη φύση της συναλλαγής, τον πελάτη, τον πραγματικό δικαιούχο, την προέλευση και τον προορισμό των κεφαλαίων και τους λοιπούς παράγοντες κινδύνου.

Συμβατότητα με τα διεθνή πρότυπα FATF

Η προσέγγιση της Σαουδικής Αραβίας εντάσσεται στο διεθνές πλαίσιο των συστάσεων της Financial Action Task Force (FATF), οι οποίες αποτελούν τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων, της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και της χρηματοδότησης της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής.

Η FATF έχει πραγματοποιήσει αμοιβαία αξιολόγηση της Σαουδικής Αραβίας και έχει καταγράψει την εξέλιξη του εθνικού της πλαισίου AML/CFT. Στην αξιολόγηση και στις μεταγενέστερες διαδικασίες παρακολούθησης αναγνωρίζεται η ανάπτυξη μηχανισμών αξιολόγησης κινδύνου και εφαρμογής προληπτικών μέτρων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Ως εκ τούτου, η εφαρμογή ενισχυμένων ελέγχων σε συγκεκριμένες συναλλαγές πρέπει να εξετάζεται πρωτίστως υπό το πρίσμα της risk-based compliance architecture και όχι αυτομάτως ως μέτρο εμπορικής ή πολιτικής απαγόρευσης.

Σχέσεις Σαουδικής Αραβίας – Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων

Σε διμερές επίπεδο, οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο περιφερειακής οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας.

Το Υπουργείο Οικονομίας και Τουρισμού των ΗΑΕ επισημαίνει τη σημασία των διεθνών και περιφερειακών οικονομικών συνεργασιών, καθώς και των θεσμικών μηχανισμών μέσω των οποίων αναπτύσσονται και παρακολουθούνται οι οικονομικές σχέσεις με άλλες χώρες. Οι σχετικές συμφωνίες και μηχανισμοί συνεργασίας προβλέπουν, μεταξύ άλλων, κοινές επιτροπές, ομάδες εργασίας και εξειδικευμένους θεσμικούς διαύλους για την προώθηση της οικονομικής συνεργασίας.

Συνεπώς, οποιαδήποτε επιμέρους τραπεζική δυσχέρεια ή καθυστέρηση θα πρέπει να αξιολογείται διακριτά από τη συνολική εικόνα των διμερών οικονομικών σχέσεων και να μην ερμηνεύεται αυτομάτως ως γενικευμένος περιορισμός των εμπορικών και χρηματοοικονομικών ροών.

Ειδικό ζήτημα των μεταφορών προς τα ΗΑΕ

Σε σχέση ειδικότερα με τις αναφορές της 18ης Αυγούστου 2026 περί πρόσθετης εποπτείας των μεταφορών προς τα ΗΑΕ, δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθεί από διαθέσιμη, επίσημα δημοσιευμένη ανακοίνωση της SAMA ή του αρμόδιου Υπουργείου των ΗΑΕ η συγκεκριμένη διατύπωση ότι “δεν υπάρχουν άμεσοι περιορισμοί σε συγκεκριμένες χώρες”, ούτε η αντίστοιχη δήλωση περί μη υποβολής καταγγελιών από επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα.

Για λόγους θεσμικής ακρίβειας, επομένως, οι συγκεκριμένες δηλώσεις δεν θα πρέπει να αποδίδονται ως επίσημες θέσεις των δύο κρατών χωρίς την προσκόμιση του αντίστοιχου πρωτογενούς εγγράφου, ανακοίνωσης ή επίσημης ανάρτησης.

Αυτό, ωστόσο, δεν αναιρεί το γεγονός ότι το δημοσιευμένο κανονιστικό πλαίσιο της SAMA επιτρέπει και, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, απαιτεί την εφαρμογή ενισχυμένων μέτρων ελέγχου όταν το προφίλ κινδύνου μιας συναλλαγής ή επιχειρηματικής σχέσης το δικαιολογεί.

Επιχειρηματικές και συναλλακτικές επιπτώσεις

Από πλευράς εμπορικής και τραπεζικής πρακτικής, οι επιχειρήσεις που πραγματοποιούν διασυνοριακές 

πληρωμές μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ θα πρέπει να είναι σε θέση να τεκμηριώνουν επαρκώς:

• τον οικονομικό και εμπορικό σκοπό της συναλλαγής,

• την ταυτότητα και τον πραγματικό δικαιούχο των εμπλεκόμενων μερών,

• την προέλευση και τον προορισμό των κεφαλαίων,

• τη συμβατική βάση της πληρωμής,

• τα σχετικά εμπορικά και λογιστικά παραστατικά και

• τη συνοχή της συναλλαγής με το συνήθες επιχειρηματικό προφίλ του πελάτη.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνάδει με το ισχύον πλαίσιο της SAMA, το οποίο προβλέπει συνεχή παρακολούθηση των συναλλαγών και αξιολόγηση της συμβατότητάς τους με το προφίλ και τους κινδύνους του πελάτη.

Συμπέρασμα

Με βάση αποκλειστικά τις διαθέσιμες επίσημες και δημοσιευμένες πηγές, δεν προκύπτει επαρκής πρωτογενής τεκμηρίωση ώστε να χαρακτηριστούν οι τραπεζικοί έλεγχοι ή τυχόν καθυστερήσεις στις μεταφορές μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και ΗΑΕ ως επίσημος διμερής οικονομικός αποκλεισμός ή ως γενική απαγόρευση συναλλαγών με τα ΗΑΕ.

Το επίσημα δημοσιευμένο κανονιστικό πλαίσιο της SAMA προβλέπει σαφώς τη λειτουργία των τραπεζών βάσει προσέγγισης κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων της αξιολόγησης πελατών, συναλλαγών και γεωγραφικής έκθεσης, της εφαρμογής enhanced due diligence όπου απαιτείται και της συνεχούς παρακολούθησης των συναλλακτικών δραστηριοτήτων.

Κατά συνέπεια, από κανονιστική άποψη, η ύπαρξη πρόσθετου ελέγχου ή καθυστέρησης συγκεκριμένης τραπεζικής συναλλαγής δεν μπορεί, χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση, να εξομοιωθεί με κρατικό μέτρο οικονομικού περιορισμού.

Παράλληλα, για κάθε συγκεκριμένη περίπτωση επιχειρηματικής συναλλαγής, η τελική αξιολόγηση εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά, το risk profile των εμπλεκόμενων μερών, τη φύση της συναλλαγής και τις απαιτήσεις συμμόρφωσης της τράπεζας που την επεξεργάζεται.

Σημείωση τεκμηρίωσης: Το παρόν σημείωμα βασίζεται αποκλειστικά σε επίσημα δημοσιευμένες πηγές της Saudi Central Bank (SAMA), της Financial Action Task Force (FATF) και του Υπουργείου Οικονομίας και Τουρισμού των ΗΑΕ. Δεν υιοθετεί ως πρωτογενώς τεκμηριωμένες τις ειδικές δηλώσεις που αποδίδονται στις δύο κυβερνητικές/ρυθμιστικές αρχές σε δημοσιεύματα της 18ης Αυγούστου 2026, εφόσον δεν εντοπίστηκε αντίστοιχη επίσημη δημοσίευση.

 

Δείτε εδώ αναλυτικά